MAPA STRONY KONTAKT KARTA SZKOŁY

My Polacy – niepodlegli, przedsiębiorczy

Czarniecczycy na tropach osiągnięć gospodarczych Chełma w II RP

19 grudnia 2018 r. odbyła się konferencja podsumowująca projekt. Prowadzący, Wiktoria Rzeszot z kl. I b i Mikołaj Kuczer z kl. II c, przedstawili jego założenia: „Narodowy Bank Polski zaprosił do udziału w konkursie grantowym na realizację przez szkoły podstawowe, gimnazja lub szkoły ponadgimnazjalne wydarzenia szkolnego pod hasłem:  >>My Polacy – niepodlegli, przedsiębiorczy<<. Zadanie konkursowe polegało na opracowaniu i zorganizowaniu wydarzenia szkolnego poświęconego popularyzacji największych polskich osiągnięć ekonomicznych i gospodarczych po odzyskaniu przez Polskę niepodległości. Spośród zgłoszonych propozycji NBP wybrał 100 projektów, w tym nasz, który nosi tytuł: „Czarniecczycy na tropach osiągnięć gospodarczych II RP”. Jego realizację przewidziano na  okres od 1 października do 31 grudnia 2018 roku”. Koordynatorem projektu była p. dyrektor Teresa Kiwińska, a realizowali go uczniowie klas I b, I c i II c pod kierunkiem p. prof. Ewy Betiuk, nauczyciela historii i wiedzy o społeczeństwie, oraz p. prof. Anny Popielewicz, nauczyciela języka polskiego. W projekcie uczestniczyli następujący uczniowie: Gabriela Cygańczuk, Daria Gołębiowska, Dawid Kasperski, Aleksandra Ostasz, Eliza Ostrowska, Natalia Oszust, Dominik Patra, Aleksandra Repczyńska, Wiktoria Rzeszot, Jakub Wilgos, Agnieszka Zapalska z kl. I b, Aleksandra Jankowska z kl. I c, Julia Boczkowska, Iga Dudzińska, Artur Grabowiec, Ernest Jonaszek, Gabriela Komar, Karolina Krzeszczyk, Mikołaj Kuczer, Marcin Paluch, Wiktoria Piątek, Alicja Włodarczyk z kl. II c.

Konferansjerzy poinformowali uczestników konferencji, iż zaproszenia na podsumowanie projektu zostały wystosowane do: p. Jakuba Banaszka Prezydenta Miasta Chełm, p. Andrzeja Kosińca Zastępcy Prezydenta Miasta Chełm, p. Longina Bożeńskiego Przewodniczącego Rady Miasta Chełm, p. Stanisława Mościckiego Przewodniczącego Komisji Porządku Publicznego i Inwentaryzacji Mienia Komunalnego Rady Miasta Chełm, p. Zygmunta Gardzińskiego pracownika naukowego Katedry Stosunków Międzynarodowych Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Chełmie, p. Pawła Wiry Kierownika Delegatury w Chełmie Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Lublinie, p. Arkadiusza Kwiecińskiego Dyrektora Delegatury w Chełmie Kuratorium Oświaty w Lublinie, p. Ewy Lik – Matuły Starszego Wizytatora Delegatury w Chełmie Kuratorium Oświaty w Lublinie, p. Krystyny Mart Dyrektora Muzeum Ziemi Chełmskiej im. Wiktora Ambroziewicza w Chełmie, p. Natalii Jędruszczak Zastępcy Dyrektora Muzeum Ziemi Chełmskiej im. Wiktora Ambroziewicza w Chełmie. Powitano też zaproszonych gości, którzy udzielili uczestnikom projektu wywiadów na temat życia codziennego na osiedlu Dyrekcja w przeszłości i obecnie: p. Jolantę Kropp, p. Annę Kuleszę, p. Annę Lejman, p. Teresę Łuczkowską, p. Stanisławę Rudnik, p. Iwonę Szczucką, p. Janinę i p. Jerzego Leszków, p. Marzenę Boćwińską, p. Krystynę Szeremetę, p. Janusza Krzywickiego i p. Adama Cichowicza.   

Dyrektor szkoły – p. Teresa Kiwińska przypomniała okoliczności powstania projektu i przedstawiła przedsięwzięcia organizowane przez naszą placówkę w stulecie odzyskania niepodległości przez Polskę. Wskazała na patriotyczne tradycje czarniecczyków i działania promujące system wartości narodowych i obywatelskich. Następnie Uczestnicy imprezy zapoznani zostali z kroniką wydarzeń projektowych, przedstawioną w formie pokazu multimedialnego z komentarzem. Pani Dyrektor wręczyła ufundowane przez siebie nagrody na najciekawszą pracę uczniowską na temat wizji osiedla Dyrekcja w 2050 roku Natalii Oszust i Jakubowi Wilgosowi z kl. I b. Zaproszeni goście i czarniecczycy mieli też okazję zapoznać się z wymiernymi efektami działań w trakcie realizacji projektu. Przedstawione zostały wypracowane materiały dydaktyczne, wydawnictwo w wersji tradycyjnej i elektronicznej, magnesy z wizerunkiem osiedla i długopisy. Natalia Oszust i Dominik Patra z kl. I b, zaprezentowali zebranym fanpage zawierający najważniejsze informacje na temat budowy tej dzielnicy, bogato ilustrowany zdjęciami archiwalnymi i współczesnymi, wzbogacony dwoma wykładami tematycznie związanymi z projektem. Pan Zygmunt Gardziński opowiedział o „Nadwiślańskiej Kolei Żelaznej i jej wpływie na rozwój Chełma”, a p. Stanisław Mościcki przedstawił „Perspektywy ekonomiczne miasta Chełma po zakończeniu inwestycji Nowe Miasto /budowa osiedla Dyrekcja wraz z modernizacją węzła kolejowego/ w II RP i obecnie”. Pani Anna Popielewicz zaprezentowała wyniki konkursu fotograficznego „Historia jednego miejsca”, p. dyr. Teresa Kiwińska zaś wręczyła nagrody autorom czterech najciekawszych zdjęć Arturowi Grabowcowi, Mikołajowi Kuczerowi, Julii Boczkowskiej, Weronice Oleszczyńskiej z kl. II c. Z kolei Artur Grabowiec z kl. II c został uznany za najaktywniejszego uczestnika projektu i otrzymał pamiątkowe wydawnictwo historyczne. Na zakończenie uroczystości wręczone zostały dyplomy uczestnikom projektu oraz podziękowania gościom za pomoc merytoryczną w jego realizacji. Konferencji towarzyszyła wystawa zdjęć projektowych.

Fot.: Marzena Postój

◊ ◊ ◊

14 grudnia 2018 r. obradowała komisja oceniająca prace zgłoszone na konkurs fotograficzny „Historia jednego miejsca” na najciekawszą fotografię poświęconą osiedlu Dyrekcja. Na konkurs wpłynęło 58 prac uczniów. Oceniająca twórczość młodych autorów komisja w składzie: p. wicedyrektor Robert Wojciechowski, p. prof. Ewa Betiuk, p. prof. Anna Popielewicz, po analizie przedstawionych zdjęć, postanowiła przyznać cztery równorzędne nagrody. Autorzy nagrodzonych prac przedstawili osiedle Dyrekcja oraz Gmach w sposób niestereotypowy – pomysłowy i oryginalny. Fotograficzne wizerunki miasta są pełne różnych emocji.

Nagrody otrzymali: Artur Grabowiec z kl. II c, Mikołaj Kuczer z kl. II c, Julia Boczkowska z kl. II c oraz Weronika Oleszczyńska z kl. II c.

Członkowie komisji konkursowej składają serdeczne podziękowania wszystkim młodym autorom.

Nagrody ufundowali p. dyrektor Teresa Kiwińska oraz Rada Rodziców w I Liceum Ogólnokształcącym im. Stefana Czarnieckiego w Chełmie.

Fot.: Marzena Postój

◊ ◊ ◊

30 listopada 2018 roku uczniowie klasy I b uczestniczyli w wykładzie p. Pawła Wiry, Kierownika Delegatury w Chełmie Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Lublinie. Był to kolejny etap realizacji projektu Narodowego Banku Polskiego „Czarniecczycy na tropach osiągnięć gospodarczych II RP”. Zaproszony gość opowiedział o rozwiązaniach architektonicznych i urbanistycznych budowy Nowego Miasta w Chełmie, a także w sposób szczegółowy przedstawił projekt budowy osiedla Dyrekcja. Odpowiedział na szereg pytań uczestników spotkania, a następnie zaprezentował im jedyny zachowany album fotograficzny poszczególnych etapów budowy tej dzielnicy po to, by skonfrontować go ze stanem dzisiejszym.

◊ ◊ ◊

19 listopada 2018 roku w Centrum Sztuki Filmowej w Chełmie uczniowie klas I b i II c, realizujący ogólnopolski projekt Narodowego Banku Polskiego „My Polacy – niepodlegli, przedsiębiorczy”, uczestniczyli w projekcji filmu „Dyrekcja” w reżyserii Grażyny Stankiewicz. Jest to dokument fabularyzowany z dużą liczbą scen reporterskich z udziałem najstarszych mieszkańców tej dzielnicy. Film jest koprodukcją Urzędu Miasta Chełm i OTO Agencji Producenckiej z Lublina, na jego realizację pozyskany został też grant z Urzędu Marszałkowskiego. Mieszkańcy dzielnicy stali się jego współtwórcami, nie tylko opowiadając o życiu na Dyrekcji, ale także przekazując na potrzeby filmu pamiątki związane z jej historią, fotografiami czy wspomnieniami.

Na projekcję filmu, związaną z realizacją projektu „Czarniecczycy na tropach osiągnięć gospodarczych II RP” zaproszeni zostali uczniowie I LO im. Stefana Czarnieckiego, chełmskich szkół gimnazjalnych i podstawowych. Ogłoszony został też konkurs fotograficzny „Historia jednego miejsca” na najciekawszą fotografię poświęconą osiedlu Dyrekcja. Jego rozstrzygnięcie nastąpi 19 grudnia 2018 roku na konferencji podsumowującej projekt. Nad całością działań czuwały p. dyrektor Teresa Kiwińska oraz nauczycielki: p. prof. Anna Popielewicz i p. prof. Ewa Betiuk.

◊ ◊ ◊

3 grudnia 2018 r. uczniowie klas I b i II c, uczestnicy projektu ogólnopolskiego Narodowego Banku Polskiego „Czarniecczycy na tropach osiągnięć gospodarczych II RP”, wzięli udział w ciekawej lekcji przedsiębiorczości, prowadzonej przez p. prof. Teresę Kiwińską. Ich zadaniem była ocena efektów ekonomicznych dla miasta i regionu budowy drugiej co do wielkości i znaczenia inwestycji gospodarczej w dwudziestoleciu międzywojennym, czyli osiedla Dyrekcja w Chełmie. Zajęcia rozpoczęły się od opracowania skojarzeń związanych z tym miejscem, które dla większości wiązały się z Gmachem, dworcem kolejowym, „Nowym Miastem”, Józefem Piłsudskim i dużą inwestycją gospodarczą. Pracując w grupach, uczniowie zastanawiali się nad mocnymi i słabymi stronami inwestycji. Prezentując pracę grup, wskazywali, iż pozytywy tego przedsięwzięcia wiążą się z polonizacją miasta, napływem elity intelektualnej (urzędników kolejowych), dużym obszarem do wykorzystania i stale rosnącym rynkiem pracy. Mankamentami są, według nich, niedokończenie budowy w okresie II RP, a obecnie brak nowych inwestycji w tym miejscu, zaburzona wizja architektoniczna, niespójna z pierwotną zabudową (garaże, brak terenów zielonych). Uczniowie wskazali też szanse i zagrożenia dla miasta po wybudowaniu tzw. „Nowego Miasta”. Podkreślano, iż jest to dziś atrakcja turystyczna, porównywalna z zabudową przedwojennej Gdyni. W trakcie budowy osiedla stosowano bardzo nowoczesne wówczas rozwiązania urbanistyczne i architektoniczne typowe dla polskiego modernizmu. Wśród szans uczestnicy zajęć wymienili także znaczenie Gmachu jako przyszłej siedziby dyrekcji kolei, a także rozwój chełmskiego węzła kolejowego. Mankamentem, według uczniów, były problemy finansowe, katastrofy budowlane i ciągła niepewność, czy Chełm zostanie siedzibą dyrekcji kolei. Prowadząca zajęcia, p. prof. Teresa Kiwińska, zadała uczestnikom projektu ciekawą pracę domową: „Moja wizja osiedla Dyrekcja lat 50. XXI wieku”, deklarując ufundowanie autorowi najlepszej pracy atrakcyjnej nagrody.

Fot.: Marzena Postój

◊ ◊ ◊

19 października 2018 roku w murach naszej szkoły odbyło się spotkanie z p. Adamem Cichowiczem – nauczycielem, sympatykiem i znawcą osiedla Dyrekcja w Chełmie. Uczestnicy projektu, uczniowie klas I b i II c pod opieką p. prof. Ewy Betiuk i p. prof. Anny Popielewicz, z dużym zainteresowaniem wsłuchiwali się w opowieści naszego gościa.

Już pierwszy slajd prezentacji multimedialnej, przedstawiający fotografię jednej ze stron gazety „Zwierciadło”, zaintrygował odbiorców. Artykuł, o którym opowiadał p. Adam Cichowicz, pochodził z 1925 roku i zawierał wywiad z ówczesnym burmistrzem miasta, barwnie opisującym przyszłą koncepcję rozwoju Chełma. Wspomniano w nim o podziale Chełma na Stare Miasto i Nowe Miasto w związku z zamiarem przeniesienia do niego z Radomia Wschodniej Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych. Rozbudowa miała obejmować obszar od Dworca Głównego PKP, poprzez Aleję Marszałka Józefa Piłsudskiego, górę kredową, aż do dzisiejszej ulicy Hrubieszowskiej. Integralną częścią miała być dzielnica urzędniczo – kolejowo – wojskowa, zaplanowana na 20 tys. mieszkańców, podczas kiedy w ówczesnym mieście mieszkało ich około 30 tys. Budowa chełmskiego Nowego Miasta była największym przedsięwzięciem inżynieryjno – urbanistycznym w odrodzonej Polsce, po budowie portu w Gdyni. Pan Adam Cichowicz zaprezentował szereg zdjęć archiwalnych  przedstawiających zamysł urbanistyczny tego przedsięwzięcia. Zaprezentował też sylwetki architektów projektujących osiedle. „Małe, wschodnie, brudne miasteczko, w którym były trzy słabo zabudowane ulice, a centrum stanowił targ – oto, co zobaczyli Adam Paprocki i Adam Kuncewicz” – tak p. Cichowicz zobrazował Chełm z początku lat dwudziestych XX wieku. Ponadto zapoznał uczestników projektu z wizją zabudowy osiedla Dyrekcja, które jako jedyna część koncepcji Nowego Miasta została zrealizowana. Za projekt Gmachu Dyrekcji Kolei odpowiadał Henryk Gay, a budową kierował inż. Zygmunt Mianowski. Niestety, podczas wznoszenia budynku pojawiły się pewne komplikacje – zaczęły pękać jego fundamenty, ponieważ nie zbadano gruntów, na których miał on się znajdować. Duże zainteresowanie wzbudziło u uczestników spotkania odniesienie się przez p. Adama Cichowicza do koncepcji budowy Nowego Miasta na planie orła oraz osobistego poparcia budowy Dyrekcji przez Marszałka Piłsudskiego.

◊ ◊ ◊

9 października 2018 roku, w ramach realizacji projektu Narodowego Banku Polskiego „My Polacy – niepodlegli, przedsiębiorczy”, odbył się spacer edukacyjny poświęcony architekturze i historii osiedla Dyrekcja w Chełmie – drugiej co do wielkości inwestycji gospodarczej Polski po I wojnie światowej. Uczestnicy projektu, uczniowie klas I b i II c pod opieką p. prof. Anny Popielewicz i p. prof. Ewy Betiuk, rozpoczęli wędrówkę po chełmskim Nowym Mieście.

Przy budynku Dworca  Głównego PKP powitała nas Stanisława Rudnik – długoletni  kierownik chełmskiej delegatury Wojewódzkiego Konserwatora Ochrony Zabytków w Lublinie. Pani konserwator zaprosiła nas do wnętrza budynku, gdzie obejrzeliśmy wystawę „Tradycje kolejowe Chełma”, a następnie wysłuchaliśmy opowieści o genezie budowy osiedla Dyrekcja.

Następnie odbyliśmy wędrówkę  Aleją Marszałka Józefa Piłsudskiego w stronę gmachu Dyrekcji Kolei w Chełmie. Pani Rudnik przedstawiła historię budowy tego budynku oraz funkcje, które miał pełnić. Miała to być siedziba Wschodniej DOKP, do czego nie doszło z powodu wybuchu II wojny światowej.

Po obejrzeniu tej monumentalnej budowli przeszliśmy ulicą Stephensona, aby tam podziwiać szeregowe budynki, mające przypominać polskie dworki szlacheckie. Pani konserwator opowiedziała nam o różnorodności wyglądu tych budowli, utrzymanych w stylu modernizmu polskiego. Mielimy okazję poznać nie tylko zamysły architektoniczne inwestycji, ale także pomysł stworzenia kompleksu parków i ogrodów, które miały nadawać mu nowoczesny wygląd, na wzór miast w Anglii i USA.

Kolejnym punktem spaceru było zwiedzanie budynków znajdujących się w pobliżu Placu Tysiąclecia, a potem przejście do ul. Żwirki i Wigury, tzw. Dyrekcji Górnej. Zainteresowaliśmy się drewnianymi barakami, w których mieszkali budowniczowie osiedla. Budynki te zostały bardzo solidnie zbudowane i wkomponowane w architekturę dzielnicy. Są bardzo trwałe i istnieją już przeszło 80 lat.

Na zakończenie pani Rudnik zwróciła naszą uwagę na blaszane garaże szpecące obraz osiedla. Powiedziała, że zjawisko budowania takich obiektów jest coraz częstsze, niszczy ono wygląd całej dzielnicy. Zgodziliśmy się z tym, gdyż akurat przed nami, pośród monumentalnych kamienic, stał niezadbany i niepasujący do innych budynek.

Spacerowi towarzyszyła refleksja uczestników projektu nad przemijaniem czasu i trwałością sprawdzonych rozwiązań architektonicznych.

◊ ◊ ◊

W ramach badania historii Osiedla Dyrekcji 9 października 2018 roku odbył się wykład p. Janusza Krzywickiego, emerytowanego nauczyciela naszej szkoły, z udziałem uczestników projektu. Prelegent przedstawił informacje, które pomogły pogłębić wiedzę młodzieży na temat jednej z największych inwestycji kolejowych II RP.

Projekt osiedla „Nowego Miasta” był nowoczesny i miał pokazywać możliwości gospodarcze odrodzonej Polski. Prace nad planami jego budowy rozpoczęły się niedługo po odzyskaniu niepodległości. Uczniowie poznali powody przeniesienia dyrekcji głównej kolei do Chełma. Pan Profesor przedstawił ogrom tej inwestycji i jej znaczenie. Osiedle miało być nowatorskim, pięknym miastem ogrodów. Jego budowa miała również rozwiązać problem bezrobocia w Chełmie dzięki stworzeniu nowych miejsc pracy. Rozmach inwestycji przyniósł wiele pozytywnych skutków dla miasta. W toku wykładu omówione zostały także komplikacje występujące na budowie, które spowodowane były rezygnacją z badań geologicznych. W 1932 roku prace zostały przerwane z powodu m. in  braku zainteresowania ze strony inwestorów z Radomia. Pan Profesor przybliżył także uczestnikom wykładu losy osiedla podczas niemieckiej okupacji. Uczniowie mogli dowiedzieć się, że zamieszkiwali je niemieccy urzędnicy, znajdowały się tam wartownia i siedziba Gestapo. Po wojnie niezwykła atmosfera osiedla zaczęła się zmieniać, ponieważ nowi mieszkańcy nie byli już związani z nim emocjonalnie, tak jak rodziny kolejarskie.

Pan Janusz Krzywicki w sposób merytoryczny przedstawił różne wydarzenia z okresu budowy osiedla, uwzględniając także zaangażowanie w te działania czarniecczyków. Treść tego wywiadu niewątpliwie pomoże uczniom w dalszym szukaniu osiągnięć gospodarczych naszego kraju w latach II Rzeczpospolitej.

◊ ◊ ◊

1 października 2018 r. odbyło się pierwsze spotkanie dotyczące projektu realizowanego w ramach konkursu grantowego pod hasłem: „My Polacy – niepodlegli, przedsiębiorczy”. Konkurs został objęty honorowym patronatem Ministra Edukacji Narodowej. Jego założenia wpisują się w obchody „Roku dla Niepodległej”, a sponsorem przedsięwzięcia jest Narodowy Bank Polski. Projekt realizowany jest pod hasłem „Czarniecczycy na tropie osiągnięć gospodarczych Chełma w II RP” i odnosi się do osiągnięć gospodarczych miasta z okresu międzywojennego. Jego autorkami są nauczycielki – p. prof. Ewa Betiuk i p. prof. Anna Popielewicz. W spotkaniu udział wzięli przedstawiciele klas prawniczych, uczniowie klas II c i I b.

W pierwszej części zebrania przedstawione zostały wstępne informacje dotyczące projektu. Miały one na celu zapoznanie uczniów z historycznym znaczeniem osiedla Dyrekcja, gmachu PKP oraz rozbudową chełmskiego węzła kolejowego. W drugiej części zaprezentowany został plan  realizacji projektu, dotyczący m.in. spaceru edukacyjnego po osiedlu Dyrekcja i wizyty w dawnym Gmachu Dyrekcji PKP, udziału w wykładach ekspertów zapoznających uczestników z historią, architekturą i gospodarczymi osiągnięciami okresu.

Zadaniem uczestników projektu będzie przeprowadzenie wywiadów ze „świadkami historii”, mieszkańcami osiedla Dyrekcja celem konfrontacji wiedzy historycznej ze spersonalizowaną wizją historii. W ramach projektu przeprowadzony zostanie też konkurs fotograficzny „Historia jednego miejsca”. Na zakończenie realizacji projektu zorganizowana zostanie  konferencja podsumowująca.

Na spotkaniu uczniowie podzielili się w grupy robocze, w których będą prowadzić działania projektowe. Koordynatorem wszystkich działań jest p. dyrektor Teresa Kiwińska.

Powrót